जीवन बिमा भनेको के हो? यो किन आवश्यक छ?

©  रविन्द्र लामिछाने (नविन)

जीवन बिमा भनेको के हो? यो किन आवश्यक छ? 
जीवन बिमा (Life Insurance) भनेको मानव जीवनसँग सम्बन्धित आर्थिक सुरक्षा प्रदान गर्ने एक वित्तीय योजना हो। सरल भाषामा भन्ने हो भने  जीवन बिमा भनेको व्यक्ति र बिमा कम्पनीबीचको एउटा सम्झौता हो, जसमा व्यक्ति (बिमित)ले नियमित रूपमा प्रिमियम (premium) बचत गर्छ र बिमा कम्पनीले बिमितको मृत्यु वा निश्चित अवधि सकिएपछि  बोनस र बिमांक रकम (sum assured and bonus ) दिने कानूनी करार गर्दछ।

जीवन बिमा किन आवश्यक छ?

जीवन बिमा केवल मृत्युको लागि होइन, परिवारको आर्थिक सुरक्षा, बचत, र भविष्यको योजनाका लागि पनि अत्यावश्यक हुन्छ।
मुख्य कारणहरू यसप्रकार छन्:- 
 1. परिवारको आर्थिक सुरक्षा (Financial Protection)
– यदि मुख्य कमाउने सदस्यको मृत्यु भयो भने, बिमा रकमले परिवारलाई आर्थिक रूपमा टिक्न मद्दत गर्छ।
– बालबच्चाको पढाइ, घर खर्च, र ऋण तिर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ।
 2. बचत र लगानी (Savings & Investment)
– बिमा योजना बचतको माध्यम पनि हो।
– निश्चित अवधिपछि रकम फिर्ता पाउने योजनाहरू (Endowment वा Money Back) ले भविष्यको लागि कोष तयार गर्छ।
 3. अकस्मात् वा आर्थिक जोखिम व्यवस्थापन (Risk Management)
– दुर्घटना वा गम्भीर रोग हुँदा बिमाले सहयोग पुर्‍याउँछ।
– बिमाले जोखिमलाई “वित्तीय सुरक्षा” मा रूपान्तरण गर्छ।
 4. कर लाभ (Tax Benefit)
– नेपालमा जीवन बिमामा लगानी गर्दा आयकर छुट (tax rebate) पाउन सकिन्छ।
 5. सेवानिवृत्तिको तयारी (Retirement Planning)
– लामो अवधिको बिमाले वृद्धावस्थामा आम्दानीको स्रोत बन्न सक्छ।
 6. मनको शान्ति (Peace of Mind)
– आफ्नो परिवार सुरक्षित छ भन्ने अनुभूति नै ठूलो सन्तुष्टि हो।
द्रष्टव्य :- :- लेखक मिडियाबाजी डटकमको अर्थ र वाणिज्य संवाददाता र नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडको वरिष्ठ व्यावसाय अधिकृत हुन्।

• बिहि, १३ कात्तिक २०८२